Alleen maar mama — liefde zonder rechten of tijd

‘Sophie, kun je alsjeblieft je telefoon wegleggen tijdens het ontbijt?’ Mijn stem klinkt schor, alsof ik de hele nacht heb gehuild. Misschien is dat ook zo. Sophie rolt met haar ogen, haar vingers razendsnel over het scherm. ‘Mam, ik app alleen even met Isa. Het is belangrijk.’

Bram, mijn jongste, zit zwijgend aan tafel, zijn boterham met hagelslag onaangeroerd. Hij kijkt naar buiten, waar de regen tegen het raam tikt. ‘Moet ik vandaag gymspullen mee?’ vraagt hij zacht. Ik knik, maar hij kijkt me niet aan.

Vandaag is Sophie’s zestiende verjaardag. Zestien jaar geleden lag ik in het ziekenhuis, uitgeput maar gelukkig, met haar kleine lijfje op mijn borst. Nu lijkt ze verder van me af dan ooit. Bram is twaalf, bijna een puber, en ik voel hem langzaam uit mijn handen glippen.

Ik ben alleen maar mama. Geen vrouw, geen mens met dromen of rechten op een eigen leven. Gewoon mama.

Mijn man, Erik, is al vroeg naar zijn werk vertrokken. We praten nauwelijks nog. Als hij thuiskomt, is hij moe, geïrriteerd. ‘Kun je niet gewoon even ontspannen?’ zegt hij dan als ik klaag over de drukte. Maar wanneer kan ik ontspannen? Tussen school, werk, huiswerk, sportclubjes en het huishouden door?

Na het ontbijt haast ik me naar mijn werk in het buurthuis. Ik begeleid ouderen bij hun dagbesteding. Ze vertellen me hun verhalen, over verloren liefdes, gemiste kansen, dromen die nooit zijn uitgekomen. Soms vraag ik me af of ik later ook zo zal zijn. Zal ik ooit nog iets voor mezelf doen? Of blijf ik altijd alleen maar zorgen?

Tijdens de lunchpauze staar ik naar mijn telefoon. Geen berichtje van Erik. Geen felicitatie voor Sophie. Ik stuur hem een appje: ‘Vergeet je niet dat Sophie jarig is?’ Hij antwoordt pas uren later: ‘Druk op werk. Feliciteer haar maar namens mij.’

’s Middags ren ik naar huis om de taart uit de koelkast te halen. Sophie komt binnen met haar vriendinnen, giechelend, vol energie. ‘Mam, mag ik vanavond uit? Iedereen gaat naar het park.’

‘Het is je verjaardag, Sophie. We zouden samen eten.’

Ze zucht. ‘Mam, ik ben geen kind meer. Laat me gewoon gaan, oké?’

Bram kijkt me aan, zijn ogen groot. ‘Gaan we dan met z’n tweeën taart eten?’

Ik voel tranen prikken achter mijn ogen. ‘We zien wel, Bram.’

Erik komt pas laat thuis. Hij kust Sophie vluchtig op haar hoofd. ‘Gefeliciteerd, meisje. Sorry dat ik zo laat ben.’

Sophie is al weg. Bram zit op de bank, zijn benen opgetrokken. ‘Waarom is papa altijd zo laat?’ vraagt hij. Ik weet het niet. Of misschien wil ik het niet weten.

Na het eten ruim ik de keuken op. De stemmen van Sophie en haar vriendinnen klinken nog na in mijn hoofd. Ze zijn jong, vrij, vol plannen. Ik was ooit ook zo. Wat is er met mij gebeurd?

Later die avond hoor ik Erik bellen in de gang. Zijn stem klinkt zacht, geheimzinnig. ‘Nee, ze merkt er niks van. Ik kom morgen wel even langs.’

Mijn hart slaat over. Met wie praat hij? Waarom klinkt hij zo anders? Ik wil hem confronteren, maar ik durf niet. In plaats daarvan ga ik naar boven, naar Bram, die in bed ligt met zijn knuffel. ‘Mama, blijf je even bij me?’

Ik ga naast hem liggen, voel zijn warme handje in de mijne. ‘Waarom ben je verdrietig, mama?’ vraagt hij. Ik slik. ‘Soms is het gewoon een beetje veel allemaal, lieverd.’

‘Mag ik je een knuffel geven?’

Ik knik en hij slaat zijn armen om me heen. Even voel ik me weer gezien, geliefd. Maar als ik later in mijn eigen bed lig, rollen de tranen over mijn wangen.

De volgende ochtend is Erik alweer vroeg weg. Sophie is chagrijnig omdat ze te laat is thuisgekomen. Bram kan zijn gymtas niet vinden. Ik probeer alles in goede banen te leiden, maar het voelt alsof ik op het punt sta te breken.

Op mijn werk vraagt mijn collega, Anja, of alles goed gaat. ‘Je ziet er moe uit, Marloes.’

‘Ik slaap slecht,’ zeg ik. ‘En thuis is het druk.’

Anja knikt begrijpend. ‘Je moet ook aan jezelf denken, hoor. Je bent meer dan alleen moeder.’

Maar ben ik dat nog wel? Wanneer heb ik voor het laatst iets voor mezelf gedaan? Wanneer heb ik gelachen, echt gelachen, zonder zorgen?

’s Avonds probeer ik met Erik te praten. ‘Erik, kunnen we even zitten? Ik maak me zorgen om ons. Om de kinderen. Om mezelf.’

Hij zucht, kijkt op van zijn laptop. ‘Wat is er nu weer?’

‘Ik voel me alleen. Alsof ik er niet toe doe. Alsof ik alleen maar mama ben, en verder niks.’

Hij haalt zijn schouders op. ‘Dat is toch normaal? Je wilde toch kinderen?’

‘Ja, maar ik wil ook nog mezelf zijn. Ik wil niet verdwijnen.’

Hij kijkt me aan, zijn blik kil. ‘Misschien moet je wat minder zeuren. Iedereen heeft het druk.’

Ik loop weg, mijn hart bonkt in mijn borst. In de badkamer kijk ik naar mezelf in de spiegel. Mijn ogen zijn rood, mijn huid grauw. Waar is de vrouw die ik ooit was?

De dagen verstrijken. Sophie wordt steeds opstandiger, Bram steeds stiller. Erik is er nauwelijks. Ik voel me opgesloten in een leven dat niet meer van mij is.

Op een avond, als iedereen slaapt, pak ik een schrift en begin te schrijven. Over mijn dromen, mijn angsten, mijn verdriet. Over de liefde voor mijn kinderen, maar ook over het gemis aan mezelf.

‘Mama, waarom huil je?’ Bram staat in de deuropening, zijn pyjama te groot.

‘Omdat ik soms niet weet wie ik ben, lieverd.’

Hij komt naast me zitten, legt zijn hoofd op mijn schouder. ‘Je bent mijn mama. Dat is genoeg.’

Is dat zo? Is het genoeg om alleen maar mama te zijn? Of mag ik ook verlangen naar meer? Wie ben ik, als niemand mij ziet behalve als moeder? Misschien zijn er meer moeders zoals ik. Voelen jullie je ook soms zo alleen?